ترك نمودن بسم اللّه است ، هرچند كه در بعضى باشد ، و يا از عدم اعتقاد به تأثير بسم اللّه و ضمانت آن جناب است ، چنان‌كه هردو از حال ابن كوّا معلوم است . بلكه بهتر آن است كه بسم اللّه را در نزد هر لقمه بگويد تا آن‌كه به سبب أكل و شرهء بطن از خداوند غافل نشود و به بلاى تخمه مبتلا نگردد ، چنان‌كه در حديث ديگر است از آن جناب ايضا كه فرمودند كه من هرگز تخمه ننمودم به جهت آن‌كه بلند ننمودم هيچ لقمه را به سوى دهن خود مگر اين‌كه بسم اللّه را گفتم . « 1 » و اگر در وسط ، تكلم بنمايد ، پس بسم اللّه را اعاده نمايد ، چنان‌كه منصوص است ايضا . « 2 » و اگر اجهار به بسم اللّه بنمايد از جهت تذكر غير يا استتار بنمايد از جهت فضيلت مستور داشتن عبادت ، پس هردو خوب است . و اگر بسم اللّه را در ابتدا فراموش نمايد پس در وقت تذكر بگويد كه بسم اللّه على اوّله و آخر . « 3 » و در روايتى رسيده است كه اگر يك نفر از جماعت بسم اللّه را بگويد هر آينه از جميع ايشان مجزى مىباشد . « 4 » و در اول غذا خوردن نعمت و منعم را كه خداوند است بشناسد و تعظيم و اجلال بنمايد و اقرار و اعتراف به آن‌كه از خداوند و از فضل و عطاى او است بكند ، و طلب بركت و گوارا گرديدن و عوض دادن و امثال اين‌ها از خداوند بنمايد به هر زبانى كه خواهد ، و به عربى كه وارد شده است اين است كه « اللّهم هذا منك و من فضلك و عطائك فبارك لنا فيه و سوّ غناه و ارزقنا خلفا اذا اكلنا و ربّ محتاج اليه و رزقت فاحسنت اللهم اجعلنا من الشاكرين » « 5 » ، يعنى خداوندا ! اين رزق از جانب تو و از فضل و عطاى تو است ، پس بركت بده از براى ما در آن و گوارا بگردان آن را از براى ما و به ما عطا بفرما عوض آن را در وقتى كه آن را خورديم ، و چه بسيار اشخاصى كه محتاج به آن بوده‌اند و آن را به ايشان رزق داده‌اى ، پس احسان فرموده‌اى ، بار خدايا بگردان ما را از جملهء شكركنندگان . و هرگز عيب مأكولى را نگويد ، بلكه اگر آن را خوش است بخورد و الا

--> ( 1 ) . محاسن ، ج 2 ، ص 219 ، رقم 1658 ، ح 294 . ( 2 ) . همان ، رقم 1657 ، ح 293 و فروع كافى ، ج 6 ، ص 295 ، ح 19 . ( 3 ) . فروع كافى ، ج 6 ، ص 295 ، ح 20 . ( 4 ) . همان ، ج 6 ، ص 293 و 294 ، ح 9 . ( 5 ) . همان ، ص 294 ، ح 12 .